W 2019 r. ukazały się  nowe „Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę”. Z czego wynikła potrzeba zaktualizowania wytycznych i na co zwraca się w nich szczególną uwagę?

Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Strojek, Specjalista chorób wewnętrznych, diabetolog, hipertensjolog, konsultant krajowy w dziedzinie diabetologii

„Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę” to dokument będący oficjalnym stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego [PTD – przyp. red.]. Po raz pierwszy ukazały się one w 2005 r. Towarzystwo zdecydowało, że zalecenia te będą co roku aktualizowane o nowe informacje i dane naukowe, które wpływają na praktykę kliniczną, aby zapewnić chorym dostęp do aktualnych rozwiązań w leczeniu cukrzycy. Dokument tegoroczny nie wprowadza rewolucyjnych zmian do postępowania klinicznego. Podkreśla się w nim nadal istotną rolę ochronną, jaką spełnia leczenie cukrzycy i utrzymanie prawidłowej glikemii w zapobieganiu powikłaniom tej choroby. PTD stoi na stanowisku, że w pierwszym rzucie do farmakologicznego leczenia cukrzycy powinna być wykorzystywana metformina, a kolejne leki powinny być wprowadzane, kiedy terapia metforminą okaże się nieskuteczna.

Nowe wytyczne podkreślają również rolę profilaktyki, także w odniesieniu do zapobiegania niedoborom witaminowym, na które mogą być narażeni pacjenci diabetologiczni. W dokumencie znajduje się zapis, że suplementacja witamin lub mikroelementów u chorych, u których nie stwierdza się ich niedoborów, jest niewskazana. Poza trzema wyjątkami: witaminą D3 – którą w naszym klimacie powinno się suplementować przez cały rok, kwasem foliowym niezbędnym dla kobiet w ciąży, i witaminą B12, której niedobory mogą pojawiać się u pacjentów leczonych metforminą i prowadzić do niedokrwistości. Spadki ilości witaminy B12 podczas leczenia metforminą nie są znaczne, jednak z uwagi na długotrwałość leczenia cukrzycy, które może trwać kilka, kilkanaście lat, powstanie niedoboru tej witaminy jest możliwe. Natomiast ze względu na istotną rolę, jaką witamina B12 pełni w organizmie, należy unikać deficytu tego związku. W ramach prewencji lub kiedy niedobór jest niewielki, w przypadku witaminy B12 w zupełności wystarczy suplementacja doustna – w formie tradycyjnych tabletek czy wygodnych w stosowaniu sprayów. Kiedy deficyt jest znaczny i istnieje zagrożenie niedokrwistością, witamina ta podawana jest w formie iniekcji.

Suplementacja wymienionych trzech witamin pełni rolę prewencyjną i powinna mieć miejsce zanim dojdzie do pojawienia się niedoborów. Suplementacja pozostałych witamin – podejmowana, kiedy w wynikach badań laboratoryjnych nie stwierdza się deficytów tych związków – jest niepotrzebna. Ukazały się bowiem wyniki dużego badania, które wskazują na to, że suplementacja witamin, kiedy nie ma ich niedoboru, nie poprawia zdrowia, a jedynie podnosi koszty leczenia. Pacjent suplementujący witaminy, powinien zatem zwracać uwagę na wyniki swoich badań laboratoryjnych oraz na dawkę przyjmowanej witaminy.

Podobne posty