Źle leczona cukrzyca może prowadzić do skrócenia życia nawet o 12 lat. Konsekwencją nieprzestrzegania zaleceń jest niewłaściwe sprawowana samoopieka i niewyrównana metabolicznie cukrzyca, której następstwem są powikłania cukrzycy.

Prof. dr hab. n. med. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz, Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego

Na cukrzycę w Polsce choruje już około 3mln osób, a prognozuje się, że za 10 lat może to być już nawet 5 mln. Czy Pani Profesor zdaniem ten niekorzystny trend zachorowań da się odwrócić lub przynajmniej zatrzymać?

Cukrzyca postępuje wraz z rozwojem cywilizacyjnym, którego jednym ze znaczników jest postęp technologiczny. Sprzyja to zleniwieniu fizycznemu. Mechanizacja wyręcza nas z codziennych aktywności, od domowych poczynając, a na przemieszczaniu kończąc. Zapominamy do czego służą nogi. Samochodem podjeżdżamy z wygody jak najbliżej miejsca docelowego, winda, ruchome schody, elektryczne hulajnogi i elektryczne rowery pozwalają nam na niezdrowe zaoszczędzanie energii, którą zamieniamy w magazyny białego niezdrowego tłuszczu. Ostatnie dekady wskazują na niedoszacowanie prognoz przyrostu chorych na cukrzycę. Dzisiaj w czasie pandemii COVID-19 trudniej opowiadać i prognozować jak będzie wyglądać przyszłość, także w temacie liczby chorych na cukrzycę. Obym nie była złym prorokiem twierdząc, że nowy koronawirus SARS-Cov 2 przyczyni się do jeszcze większej dynamiki wzrostu zachorowań na cukrzycę.

Jak wynika z badań, u pacjentów z cukrzycą typu 2, przyjmujących insulinę prawidłowe compliance ma tylko 50%. Ma to ogromne znaczenie dla powodzenie terapii. Dlaczego te statystki są tak słabe i czy nowe technologie mogą przyczynić się do ich poprawy?

Doświadczenie własne potwierdza te statystyki. Chory na cukrzycę typu 2, któremu zalecono insulinoterapię, jeżeli ominie raz czy drugi iniekcję insuliny to może fizycznie nawet tego nie poczuć, gdyż wysoka glikemia nie boli. Inaczej jest u chorego z typem 1 cukrzycy, u którego deficyt insuliny wynikający z nie podawania insuliny szybko prowadzi do kwasicy ketonowej, a i tak wielu pacjentów z „jedynką” przyznaje się do zaniedbywania w systematyczności przyjmowania insuliny. W Cukrzycy typu 2 zastosowanie przewlekle w terapii insuliny następuje wówczas, gdy przeciwhiperglikemiczna terapia nieinsulinowa nie pozwala osiągnąć docelowych wartości glikemii.

Nowe technologie i sztuczna inteligencja nie zastąpią motywacji i zwykłej chęci pacjenta do dobrego leczenia. Aczkolwiek, stosowanie systemów ciągłego monitorowania glikemii może być pomocne w motywacji do lepszego przestrzegania zaleceń terapeutycznych. Wykorzystanie sztucznej inteligencji, w rozumieniu tworzenia inteligentnych modeli zachowań oraz programów i systemów symulujących je, ma coraz szersze zastosowanie w diabetologii np. w insulinoterapii w modelu pętli zamkniętej z wykorzystaniem osobistej pompy insulinowej, systemu ciągłego monitorowania glikemii oraz algorytmu sterującego dozowanie insuliny.

Niestety, obecnie zmagamy się z dwoma epidemiami – SARS-CoV 2 i cukrzycą. Czy pacjenci z cukrzycą są szczególnie narażeni na koronawirusa? Jak powinni dbać o siebie w tym trudnym dla wszystkich czasie?

Dotychczasowe dane wskazują, że sam fakt posiadania cukrzycy nie zwiększa ryzyka zakażenia koronawirusem SARS-Cov 2. Cukrzyca jednak, szczególnie źle kontrolowana metabolicznie, zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19. W tym szczególnym czasie osoby z cukrzycą oprócz przestrzegania ogólnych zaleceń epidemiologicznych DDM (Dystans, Dezynfekcja, Maseczka) powinni ze szczególną troską monitorować glikemię i przestrzegać zasad zdrowego stylu życia. Powinni komunikować się z zespołem terapeutycznym w przypadku jakichkolwiek wątpliwości i w celu rozwiązania problemów w terapii.

Jakie zmiany w Polskiej diabetologii przyniósł rok 2020? Co warto odnotować?

Rok 2020 w diabetologii rozpoczął się obiecująco, refundacja systemu monitorowania glikemii metodą skanowania dla dzieci od 4 do 18 roku życia, refundacja ultraszybko działającego analogu insuliny fiasp i innowacyjnej cząsteczki dwuanalogu insuliny. Rozwój telemedycyny, o której w ostatnich latach wiele mówiono, jako rozwiązaniu przydatnym w opiece nad chorym na cukrzycą, doznał przyspieszenia za sprawą pandemii COVID-19.

Warto odnotować wydarzenia, które są corocznie kluczowymi, a mianowicie Zjazd Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, tegoroczny XXI, pierwszy raz w historii, odbył się w formule hybrydowej tj. Wykładowcy w większości w Łodzi, a uczestnicy za szklanymi ekranami komputerów i urządzeń mobilnych. Plusem takiego rozwiązania była możliwość obejrzenia wydarzeń zjazdu do końca października. Wydarzeniem towarzyszącym XXI Zjazdowi PTD było e-wydanie niezwykłej pozycji wydawniczej jaką jest książka „Pół wieku diabetologii polskiej; Rozmowy z Mistrzami” pod redakcją prof. Leszka Czupryniaka, Katarzyny Pinkosz i Agnieszki Fedorczuk.

Nie można przemilczeć również faktu przemianowania niektórych oddziałów diabetologicznych na oddziały covidowe. Czas pandemii to trudny czas i dla naszych pacjentów i zespołów sprawujących nad nimi opiekę diabetologiczną.

W tym roku odbył się już 56 zjazd EASD. Czego można było dowiedzieć się podczas tego nietypowego, bo w formule on-line zjazdu? Jakich nowości możemy spodziewać się w diabetologii w najbliższych latach?

56 zjazd Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą (EASD) w formule on-line zgromadził rekordową liczbę uczestników. Technologia sprostała wyzwaniu. Program był bardzo interesujący zarówno pod względem naukowym jak i praktycznym. Ze zrozumiałych względów wiele miejsca poświęcono tematom związanym z pandemią. Cieszy obecność przedstawicieli polskiego środowiska diabetologicznego wśród prowadzących sesję i wygłaszających wykłady. Prof. Ewa Wender-Ożegowska przewodniczyła i moderowała sesję tematyczną o cukrzycy i ciąży, prof. Leszek Czupryniak prowadził bardzo interesującą sesję o multipotencjalnej roli ciał ketonowych w metabolizmie oraz komentował w sesji plenarnej wyniki programu STEP oceniającego semaglutyd w leczeniu otyłości. Wykład plenarny wygłosił także prof. Klupa w temacie sportu i cukrzycy.

W najbliższych latach nastąpi dalszy postęp technologii ciągłego monitorowania glikemii, które zapewne jeszcze w pierwszej połowie XXI wieku zepchną na margines glukometry. Technologicznego postępu doświadczać będziemy także w temacie urządzeń do podawania insuliny zarówno penów jak i osobistych pomp insulinowych, aplikacji pozwalających precyzyjniej dozować insulinę. Spodziewamy się dalszego rozwoju systemów pętli zamkniętej, a także nowych analogów insuliny.

Podobne posty