Nadrzędnym celem leczenia cukrzycy jest uzyskanie i utrzymanie stężenia glukozy we krwi zbliżonego do prawidłowego, a tym samym zapewnienie dobrej jakości życia i zapobieganie powikłaniom cukrzycy.

Alicja Szewczyk, Specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa diabetologicznego, Prezes Polskiej Federacji Edukacji w Diabetologii

Leczenie cukrzycy obejmuje zmianę nawyków żywieniowych oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Ponadto stosuje się leczenie farmakologiczne. Istotnym elementem leczenia jest ocena jego skuteczności. Bieżącej oceny dokonuje się na podstawie pomiarów glikemii wykonywanych samodzielnie przez pacjenta przy użyciu glukometru i różnych systemów do ciągłego monitorowania glikemii.

Osoby starsze nie zawsze są zdolne do utrzymania reżimu samokontroli – mogą w tym względzie wymagać wsparcia najbliższego otoczenia. W przypadku cukrzycy oznacza to uzyskanie i utrzymanie odpowiednich poziomów glukozy we krwi, jak również prawidłowego ciśnienia tętniczego, cholesterolu, unikanie siedzącego trybu życia, kontrola masy ciała i rzucenie palenia. Jeżeli te cele zostaną osiągnięte, można zapobiec powikłaniom zarówno ostrym, związanym z niskim i wysokim stężeniem glukozy we krwi, jak i długoterminowym, takim jak: stopa cukrzycowa, niewydolność nerek czy utrata wzroku.

Informacje od pielęgniarki dla osoby rozpoczynającej samokontrolę glikemii:

  1. Wybierz glukometr po rozmowie z Twoim zespołem terapeutycznym.
  2. Przechowuj paski diagnostyczne w temperaturze pokojowej (~18–25°C). Należy podkreślać znaczenie właściwego postępowania z paskami testowymi – przechowywania ich w warunkach podanych przez producenta (Na rynku są dostępne także paski z szerszym zakresem temperatur np. 4-40°C) i stosowania jedynie w okresie ich przydatności do użycia. Trzeba odradzać używania pasków przeterminowanych
  3. Przeczytaj uważnie instrukcję użytkowania glukometru i sposób przechowywania. Glukometr musi być używany w temperaturze otoczenia podanej przez producenta.
  4. Upewnij się, że data i godzina w glukometrze jest ustawiona prawidłowo.
  5. Zawsze myj ręce mydłem przed dokonaniem pomiaru, a następnie je wysusz. Nie ma potrzeby czyszczenia skóry specjalnymi detergentami.
  6. Zawsze powtarzaj pomiar, gdy Twój poziom glukozy jest zbyt wysoki lub zbyt niski.
  7. Nie używaj nakłuwaczy innych osób.
  8. Lancet (igła) jest wyrobem jednokrotnego użytku.
  9. Nakłucie powinno zapewnić swobodne wypływanie krwi.
  10. Nie używaj wielu glukometrów, by porównać wyniki. Jest to niepotrzebne i stresujące. Jeśli podejrzewasz, że Twój glukometr nie działa prawidłowo, zapytaj swój zespół terapeutyczny lub zadzwoń na infolinię producenta.
  11. Zawsze staraj się zinterpretować wynik – nie dokonuj pomiaru tylko dlatego, że musisz.
  12. Możesz zapisywać wyniki w dzienniczku samokontroli. Większość urządzeń zachowuje wyniki w swojej pamięci, zawiera oprogramowanie służące do transferowania wyników na komputer lub tablet.
  13. Zawsze omawiaj wyniki samokontroli podczas wizyty w poradni diabetologicznej/ w podstawowej opiece zdrowotnej.
  14. Kontrola glikemii musi być prowadzona bardzo rozważnie, ze zwróceniem szczególnej uwagi na interakcje lekowe oraz możliwość wystąpienia działań niepożądanych, a zwłaszcza hipoglikemii. Interferencje leków, parafarmaceutyków i innych substancji (również endogennych) zależą od metody oznaczania glukozy zastosowanej na paskach testowych i techniki pomiarowej – informacje dostępne są w materiałach producenta, które powinny zawierać listę przebadanych substancji interferujących i opis interferencji. Jako przykłady często przyjmowanych leków, które mogą zakłócać pomiary za pomocą glukometrów, można wymienić kwas askorbinowy (wit. C), acetaminofen (paracetamol i in.) czy tetracykliny.
  15. Jeśli stosujesz intensywną insulinoterapię, powinieneś dokonywać kilku pomiarów w ciągu dnia po to, aby dostosować dawki insuliny i uniknąć wysokich poziomów glukozy we krwi.
  16. Jeśli przyjmujesz leki przeciwcukrzycowe inne niż insulina, możesz dokonywać pomiarów rzadziej. W tym przypadku ważne jest, aby zespół terapeutyczny zasugerował sposób wykonywania samokontroli, który daje najwięcej informacji. Na przykład można wykonać pomiar przed jedzeniem i po jedzeniu (po 2 godzinach) dla jednego dużego posiłku dziennie. W przypadku niedostatecznej kontroli glikemii lub jeśli przyjmujesz wiele różnych typów leków, może być wymagana większa ilość pomiarów według zaleceń lekarza.
  17. Poziom glukozy zmienia się tysiące razy w ciągu dnia, często według powtarzających się schematów, które mogą być indywidualne dla danego pacjenta. Dla każdej osoby z cukrzycą znajomość przyczyn wzrostu/spadku glukozy we krwi w ciągu dnia jest niezbędna do prawidłowego postępowania w chorobie. Na przykład podwyższony poziom glukozy we krwi rano może oznaczać, że wątroba produkuje dużo glukozy w nocy, podczas gdy zbyt wysoki poziom glukozy po posiłku wskazuje na obniżoną produkcję insuliny przy dużym zapotrzebowaniu. Wiedza na temat zmian poziomu cukru we krwi jest przydatna do wyboru odpowiedniego leku, konkretnego jedzenia, które podnosi Twój poziom glukozy we krwi. Dlatego tak przydatna jest w glukometrach funkcja AC/PC, która pozwala oznaczyć czy pomiar był zrobiony przed czy po posiłku. Pozwala to na obserwację jak nasz organizm reaguje na przyjmowane posiłki, a tym samym skuteczniej dobrać terapię.
  18. Należy pamiętać, że glukometr jest urządzeniem osobistym. Jeśli cukrzyca dotknęła kilku osób w rodzinie, to aby mieć pewność, że wyniki różnych osób się nie wymieszały, to warto skorzystać z opcji – glukometr dla każdego. Wtedy każdy członek rodziny wybiera glukometr dla siebie i zarówno oni, jak i zespół diabetologiczny mają pewność, że wyniki zapisane w pamięci glukometru należą właśnie do nich.
  19. Ważna jest także świadomość roli, jaką odgrywa aktywność fizyczna u osób zdrowych, ale także (a może nawet przede wszystkim u osób z cukrzycą).

 

Podobne posty