W obecnych czasach możemy uznać, że nie tylko cukrzyca typu 2 jest pandemią, ale też stan przedcukrzycowy.

Dr n. med. Luiza Napiórkowska, lekarz endokrynolog, diabetolog, specjalista chorób wewnętrznych, autorka bloga okiemdoktorluizy.pl

W Polsce liczba osób ze stanem przedcukrzycowym wynosi 5 mln, a osoby chore na cukrzycę to 3mln, z czego 1 mln jest niezdiagnozowana. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź jest prosta niewiele podniesione stężenie glukozy właściwie nie daje objawów klinicznych, po prostu nie czujemy się chorzy i dlatego rzadko myślimy o tym, że możemy mieć stan przedcukrzycowy. Objawem, z którym czasami możemy się spotkać w tej grupie pacjentów jest występowanie hipoglikemii reaktywnej – czyli paradoksalnej reakcji organizmu na spożycie cukrów prostych, po których następuje spadek glikemii. Dlaczego tak duża grupa osób ma stan przedcukrzycowy? Wynika to z faktu, że ten stan dotyczy znacznie młodszych grup wiekowych, które z racji wieku uważają się za zdrowe.

Rozpoznanie-definicja:

Stan przedcukrzycowy określamy jako:

-nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG- imapired fasting glucose), czyli glikemia (glukoza) w surowicy na czczo wynosi 100-125mg/dl (5,6-6,9mmmol/l)

-upośledzona tolerancja glukozy (IGT – imapired glucose tolerance), czyli gdy w 2-godzinie testu obciążenia glukoza (75g OGTT) glukoza wynosi 140-199mg/dl (7,8-11mmol/l). Pamiętajmy, że zaburzenia gospodarki węglowodanowej diagnozujemy z krwi żylnej, a nie z glukometru, ponieważ glukometr bada krew włośniczkową  i jest obarczony błędem pomiaru. Czyli stężenie glukozy z krwi żylnej najczęściej różni się od wyniku glukozy z glukometru.

Stan przedcukrzycowy nie tylko czynnik rozwoju cukrzycy typu 2, ale także chorób sercowo-naczyniowych. Pamiętajmy także, że w stanie przedcukrzycowym dochodzi do rozwoju powikłań, które występują także w cukrzycy. I tak możemy mieć początki uszkodzenie serca, czy mózgu objawiające się np. chorobą wieńcową, zawałem serca, czy udarem mózgu. Dodatkowo pacjenci z IGT mogą wykazywać uszkodzenie naczyń siatkówki w oku, czy też uszkodzenie nerek pod postacią nefropatii. Częstość występowania IFG i IGT nie jest taka sama. IFG występuje częściej u mężczyzn z otyłością brzuszną i jest związany z insulinoopornością. IGT świadczy bardziej o uszkodzeniu trzustki, niż insulinooporności.

U kogo szukamy stanu przedcukrzycowego

u pacjentów powyżej 45r.ż, osób z nadwagą lub otyłością, u pacjentów mało aktywnych fizycznie, pacjentek z PCOS, z nadciśnieniem tętniczym, z dyslipidemią, z chorobami sercowo-naczyniowymi, u osób, które mają w rodzinie cukrzycę typu 2,  u pacjentek które miały cukrzycę ciążową, lub też urodziły dziecko>4kg. Zatem biorąc pod uwagę punkty: omawiające otyłość, nadwagę i mała aktywność fizyczną wydaje się uzasadnione, żeby oznaczenie glikemii na czczo oznaczać w szerokiej grupie pacjentów.

Stan przedcukrzycowy a ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2

Stan przedcukrzycowy jest związany z dużym ryzykiem rozwojem cukrzycy typu 2. Im wyższa wartość glikemii na czczo, czy nieprawidłowej tolerancji glukozy tym wyższe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Wykazano, ryzyko wystąpienia cukrzycy w skali roku u osoby z IFG (nieprawidłowa glikemia na czczo) jest niemal 5-krotnie wyższe niż u osoby z prawidłową tolerancją glukozy. Gdy stwierdzamy IGT (nieprawidłowa tolerancja glukozy) to ryzyko jest 6-krotnie większe. W przypadku występowania dwóch stanów przedcukrzycowych:  IFG i IGT  ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2  w skali roku jest 12-krotnie większe w porównaniu z osobami zdrowymi. Stan przedcukrzycowy to ostatnia szansa zapobiegania cukrzycy typu 2.

Leczenie stanu przedcukrzycowego

Ocenia się, ze spadek masy ciała powyżej 7% znacząco redukuje ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.

  • Aktywność fizyczna. Określa się, ze aktywność fizyczna powyżej 150min/tygodniowo, typ aktywności fizycznej obejmuje: >150min/tyg. wysiłek tlenowy umiarkowany, lub o dużej intensywności.
  • Regularny sen. Okazuje się, że praca nocna zwiększa o 44% ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Nie powinno nas to dziwić, zwłaszcza, że w 2017 roku trzech naukowców amerykańskich otrzymało nagrodę Nobla, za identyfikację genu kontrolującego zegar biologiczny.
  • Plan żywieniowy. Regularne zjadanie posiłków o niskim indeksie glikemicznym.
  • Terapia metforminą. Metformina jest to jedyny lek, który posiada rejestrację w leczeniu stanu przedcukrzycowego. Jego działanie jest wieloczynnikowe m.in. na obniża glikemię oraz apetyt, korzystnie wpływa na mikroflorę bakteryjna jelit i zmniejszenie masy ciała. Badania ostatnich lat pokazują, że metformina hamuje uszkodzenie naszego DNA, czyli hamuje starzenie organizmu.

Jeśli przedstawione metody leczenie nie są skuteczne, a pacjent jest otyły to możemy zalecić dodatkowo leki zarejestrowane w leczeniu otyłości, jeśli one nie będą skuteczne to jedyną forma terapii pozostaje chirurgia bariatryczna.

Podobne posty